Buğday Derneği
Gıda Toplulukları
Gıda Toplulukları

TÜRKİYE’DE VE DÜNYADA GIDA TOPLULUKLARI


Türkiye’deki TDT, KOS ve Gıda Odaklı Girişimler

ANKARA
  • 100. Yıl Gıda Topluluğu
    www.facebook.com/yuzyilgida
    Yağmur Koçak (0549) 519 23 44
  • Bardacık Gıda Topluluğu (pasif)
    Doğak ve Bilinçli Beslenme Ağı’na dahil üreticilerden toplu siparişler yapmak ve ekolojik yaşam ve üretim uygulamalarını tanıtıp yaygınlaştırmak amacıyla kuruldu.
  • Doğal Besin, Bilinçli Beslenme Grubu (DBB)
    Üreticiler ürün listelerini e-posta ve WhatsApp üzerinden yayınlıyor ve grup üyelerinden sipariş alıyorlar.
  • MoniBostan Topluluk Destekli Tarım
    Dünya Yaşasın Derneği’nin temel amaçları doğrultusunda uygulama alanı olarak hayata geçirilen MoniBostan, Ankara İli Gölbaşı İlçesi Ballıkpınar Mahallesi’nde kurulmuş bir ekolojik çocuk kampüsü.
    ODTU öğrencileri ve öğretim üyelerinin kolektif çalışması sonucunda yaklaşık 20 yıldır başarı ile sürdürülen Güneşköy örneği MoniBostan’ın tarımsal üretimi ve paylaşımı için ilham kaynağı oldu. 2021’e kadar Güneşköy tarafından sürdürülen Topluluk Destekli Tarım (TDT) uygulaması yine Güneşköy ekibinin katkısı ve desteğiyle MoniBostan’ da devam ettirildi. 2022’de yapılan çağrı ile 32 aile destekçi oldu ve 20 hafta boyunca kent merkezinde belirlenen 4 noktaya paketler teslim edildi. 2023’te kampüse çocukların ve ziyaretçilerin de gelmeye başlamasıyla ürünlerin kampüs dışına çıkan miktarı azalacağı için destekçi sayısı 15 aile ile sınırlandırıldı ve 20 hafta boyunca yürütüldü. 2024’te ise çocuklarla yapılan çalışmalarla kampüste vakit geçiren çocukların sayısı ve süresi arttığı için ürünlerin kampüs dışına çıkmasına gerek kalmadan tüketilmesi öngörüldü. Misafirlerin hem taze sebze ürünlerini, hem de geleneksel yöntemlerle işlenmiş gıdaları tüketebilmeleri için bir Eco-Cafe hayata geçirildi.
  • ODTÜ Temiz Gıda İmece Topluluğu
    Faaliyetlerini TADYA Kooperatifi üreticilerinin ürünlerine alım desteği sağlayarak sürdürüyor.
  • TADYA Ekolojik Yaşam Kolektifi
    TADYA, Tahtacıörencik Ekolojik Yaşam Kolektifi, gönüllü katılım ve dayanışma ile çalışan bir taban örgütlenmesi. 2013’ten bu yana Ankara’nın Güdül ilçesine bağlı Tahtacıörencik köyünde faaliyet gösteriyor. Kooperatifte halen agroekolojik üretim yapan 18 üretici aile (yaklaşık 50 kişi) bulunuyor. TADYA, doğa dostu ve düşük maliyetli tarım uygulamaları, çeşitlendirilmiş ve dayanıklı gıda üretimi, katılımcı yönetişimi ve tüketicilerin aktif katılımı ile, yerel gıda ağlarının ekolojik, sosyal ve ekonomik potansiyellerine şimdiden işaret ediyor. Çeşitli ürün gruplarında sağlıklı ve yüksek nitelikli gıdalar sunmayı amaçlıyor. Çoğunluğu Ankara’dan olmak üzere 1500’den fazla türeticisi/destekçisi bulunuyor. TADYA aynı zamanda bir Katılımcı Onay Sistemi (KOS) olan Doğal Besin Bilinçli Beslenme (DBB) ağının bir üyesi. Kendi başına da, tüketicilerin ve gıda topluluklarının denetimine açık, yerel bir KGS.
ANTALYA
  • Antalya Gıda Topluluğu
    Sınırsız tüketim hırsının doğa, insanlar ve hayvanlar üzerinde yarattığı sömürü ve yıkıma karşı bireysl ve toplumsal ölçekte hareket etmek bilinciyle kuruldu. Bu bilinçle, en temel ihtiyaç olan gıda maddelerini doğaya, insana ve hayvanlara yönelikj her türlü sömürü, şiddet ve tahribattan uzak durarak elde etmeyi amaçlıyor.
    Instagram: @antalyagidatoplulugu
    facebook.com/AntalyaGidaToplulugu
BALIKESİR
ESKİŞEHİR
  • Eskişehir Gıda Topluluğu
    Temiz gıdaya ulaşmak isteyen bireylerin bir araya geldiği bir oluşum. Onlara katılan çok sayıda üreticiyle birlikte hem kendi sağlıkları hem de doğanın dengesi için sofralarına gelen gıdanın nasıl üretildiğini önemsiyorlar. Eskişehir Gıda Topluluğu olarak öncelikleri, temiz gıda üreten üreticileri desteklemek ve onların sayısını artırmak. Üreticileri teşvik etmek, yönlendirmek ve temiz gıda üretimine geçmek isteyenlere destek oluyorlar. Sadece gıda meselesiyle sınırlı kalmıyor; Eskişehir ve Türkiye’de çevresel ve ekolojik sorunlarıon çözümüyle ilgili çalışan diğer sivil toplum kuruluşlarıyla işbirliği yaparak farkındalık yaratmaya çalışıyorlar.
    Eser Öncel (0532) 506 06 36
GAZİANTEP
  • Yeşil Ev Tüketim Kooperatifi Girişimi
    “Girişimi oluşturanlar, gıdanın sadece bir ürün değil, aynı zamanda bir hak ve sorumluluk olduğuna inanıyor. “Tüketmek yerine türetiyoruz!” mootosunu benimseyen Kooperatif Girişimi, doğaya ve emeğe saygılı üreticilerle dayanışma içinde, temiz ve adil gıdayı doğrudan türetici gıda ağımızla buluşturuyor. Gıdayı kim üretiyor, nasıl üretiyor, hangi koşullarda soframıza geliyor sorularını sorarak, geleneksel tüketim alışkanlıklarının dışına çıkıyor; gıdaya yabancılaşmayı ortadan kaldırıyor, üreticiyle tüketici arasındaki mesafeyi kısaltıyorlar. Türetici Bakkal’nda aracısız, şeffaf ve kolektif bir modelle temiz gıdaya erişim sağlarken, Türetici Atölye çalışmalarıyla çocuklardan yetişkinlere herkesin üretime dahil olduğu bir dayanışma kültürü yaratıyorlar.
    Onur Özgür Eser (0542) 215 49 67 – Mahir Tuna (0507) 919 79 76
İSTANBUL
  • Adil Gıda Topluluğu
    Postane-İstanbul çevresinde “adil gıda”yı kendine dert edinenlerin oluşturduğu Topluluk, yerel (kentsel ve kırsal alanda) tarımsal üretimi, paylaşımı, tüketimi ve bilinçlenmeyi desteklemeyi hedefliyor. Topluluk kapsamında, üretici ziyaretleri, ekoloji odaklı geziler ve çeşitli etkinlikler gerçekleştiriliyor. Ayrıca, Adil Gıda Topluluğu’nun ayda bir yayınlanan bir de bülteni de var. Beyoğlu, Postane’de ayrıca çok sayıda üreticiden temin edilen ürünlerin satıldığı bir adil gıda dükkânı bulunuyor. Topluluk üyeleri whatsapp grubu üzerinden iki üreticiden (Akasya Tarım ve Gözde’nin Çiftliği) paket siparişi verilebiliyor.
  • Beyoğlu Gıda Topluluğu
    beyoglugidakoop@gmail.com
    Deniz Özgür (0545) 942 42 39 – Meltem Evrensel (0532) 341 99 02
    Beyoğlu’nda, haftada 3 gün dükkandan satış yapılıyor.
    Şehit Muhtar Mah. Öğüt Sok. No:18 Beyoğlu İstanbul
  • Bir Umut Derneği – Gıda Çalışma Grubu
  • Boğaziçi Üniversitesi Mensupları Tüketim Kooperatifi (BÜKOOP)
    Boğaziçi Mensupları Tüketim Kooperatifi (BÜKOOP), Boğaziçi Üniversitesi Kuzey Kampüs’te küçük üreticiden tüketiciye aracısız olarak, sağlıklı, adil gıdayı, uygun fiyatla ulaştırmayı hedefleyen bir tüketim kooperatifi. Kâr amacı gütmeyen ve sadece gönüllü emeğiyle organize olan bir yapıya sahip. Baraka adını verdiğimiz satış alanı hafta içi açık.
    BÜKOOP Baraka ürün satışının ve depolamasının yapıldığı bir alan olmakla birlikte aynı zamanda da tüketiciler ile üreticiler arasında bilginin ilk elden paylaşıldığı, ürünler ve üretim süreçleriyle ilgili soruların sorulduğu, yanıtların beraberce arandığı bir kamusal mekân.
  • Bostandan Tatavla’ya
    Mahalle grubuna katılanlar, fırsatlara göre tanıdık üreticilerden özgün ürünler sunuyor. Siparişler sayıda az da olsa iletişim içindeler, dayanışma devam ediyor.
    www.facebook.com/bostandantatavlaya
    Tracy Maria Lord (0532) 563 01 17
  • Büyükdere Gıda Topluluğu
    Büyükdere Gıda Topluluğu katılımcılarının gönüllü olarak etik, sağlıklı, doğal üretim yapan üreticilere ulaşarak, aracıları ortadan kaldırarak, hem üretici hem de kentli türetici tarafında birbirlerini gözetecekleri bir bağ kurmayı hedefliyor. Gıda topluluğu üretici seçiminde gözettiği temel ilkeleri şöyle sıralıyor: Temiz,sağlıklı ve zehirsiz gıdaya ulaşmak; küçük üreticiyi desteklemek ve dayanışmak; karbon ayak izimizi düşürmek ve kargo masraflarımızı paylaşmak; aracıları ortadan kaldırarak uygun fiyata ve üreticinin refah seviyesini artıracak şekilde alışveriş yapabilmek.
    buyukderegidatoplulugu@gmail.com
    Alper Can Kılıç (0535) 385 13 39
  • Çekirdek Türetici
    Çekirdek Türetici, temiz gıdaya adil şartlarda ulaşmak için, zehirsiz gıda üreten, işleyen doğa dostu üreticiler ile türeticiler arasında köprü olan bir gıda topluluğudur. 2017’de, İstanbul suriçinde birkaç gönüllü ile başlayıp zaman içinde biraz daha büyüyen bu ağ, başta Yedikule Bostanları’ndan olmak üzere, ülkemizin farklı bölgelerindeki üreticilerden temin ettiği çeşitli gıda ürünlerini, haftada bir yapılan dağıtımlarla topluluk üyelerine ulaştırmaktadır.
    cekirdekturetici@gmail.com
    Saygın Serdaroğlu (0537) 359 12 39
  • Göztepe Kooperatifi
    Kâr amacı gütmeyen doğrudan üreticiden aracısız ürün getiren gıda kooperatifi.
  • Kuzguncuk Gıda Topluluğu (pasif)
    Instagram: @kosuyolu.koop
  • YerDeniz Kooperatifi
    Yaşamı örgütlemek amacıyla mütevazı bir adım atan dayanışmacı bir topluluk. Yeryüzü Derneği Gıda Toplulukları (Merter Gıda Topluluğu, Küçükyalı Gıda Topluluğu, Acıbadem Gıda Topluluğu, Moda Gıda Toplululuğu, Silivri Gıda Toplululuğu, Feneryolu Gıda Topluluğu)
İZMİR
  • Batı İzmir Topluluk Destekli Tarım Grubu (BİTOT)
    Ege Üniversitesi Tarım Ekonomisi Bölümü Gıda Topluluğu oluşumundan ilham alarak İzmir’in kırsalında kurulan ilk topluluk destekli tarım grubudur. Aralık 2014’te kurulan topluluk, aracı tedarikçileri devreden çıkartarak, insana ve tabiata en az zararı vermenin; toprağa, toplumdaki sağlıklı beslenme bilincine ve insan ilişkilerine katkı sunmanın peşinde olan gönüllü bir girişim. BİTOT kısa sürede, yoğun ürün elde etmek için toprağın ve suyun yapısını ciddi şekilde kimyasal kirliliğe terk eden, tüm canlılığı tahrip eden tek tip tarım sisteminin karşısında, küçük ancak zamanla etkili olacak bir alternatif oluşturma niyetiyle çalışıyor. Üretici ve türeticilerimizin buluştuğu dağıtımları 15 günde bir gerçekleşiyor. Bu dağıtımlar yalnızca ürün alışverişi değil, aynı zamanda doğa dostu tarımı sürdürmek konusunda tüm gayretini ortaya koyan üreticilerin sorunlarını dinlemeyi, bu sorunları aza indirmek için birtakım önerilerde bulunmayı, üretici ve türeticilerin kendi aralarında kaynaşarak dostluğu pekiştirip topluluk bilincini güçlendirmeyi de amaçlıyor. Böylelikle, tüm gün üretimle kendi içine kapanan üreticiler de sosyalleşerek, birbirlerinden üretimle ilgili bilgi alışverişinde bulunuyorlar. BİTOT, topluluk ihtiyaçlarına, yerel toprağın ve iklimin doğasına uygun olan planlı üretimin sağlanması için de, Topluluk Destekli Tarım (TDT) adını verdiğimiz üretim metodunun çoğalmasını ve bilinirliğini artırmayı hedefliyor. TDT üretimlerinde alım garantisi, malzeme tedariki ve ön ödeme gibi metotlarla üreticiyi destekliyor ve böylelikle, iklim krizi veya doğal afet gibi beklenmedik durumlardan doğacak zararlarının en aza indirgenmesini sağlamaya çalışıyorlar. BİTOT bir gıda topluluğu olmanın ötesinde; ihtiyaçları doğrultusunda verdikleri desteklerle üreticisine sahip çıkan bir topluluk.
    Instagram: @bitotizmir
    Facebook: Bitotİzmir
  • Gediz Ekoloji Topluluğu (GeTo)
    İsmini Gediz Deltası’ndan alan GeTo, Aralık 2015’te, Batı İzmir Gıda Topluluğu’nun (BİTOT) desteğiyle kuruldu. GeTo, tükettiği gıdanın tarladan sofraya sorumluluğunu alan, bu niyetle doğa dostu yöntemlerle üretim yapan üreticiler ile küçük çiftçiliği desteklemek ve sağlıklı beslenmek isteyen tüketicileri bir araya getiriyor. Küçük ölçekli üreticiler ve türeticilerden oluşan ve gönüllülük esasıyla işleyen Topluluk, sağlıklı, sürdürülebilir, yerel ve adil üretimi destekliyor ve bu nitelikteki gıdaların üreticiden tüketiciye aracısız erişimini sağlıyor. Gıdasının sorumluluğunu alarak türetici olan herkes toplulukta eşit sorumluluk paylaşıyor. Doğa dostu üretim, temiz ve adil ürün, makul fiyat, yerel tohum Gediz Ekoloji Topluluğu’nun ürün kabul değerleri arasında yer alıyor. GeTo, sağlıklı ve güvenilir gıdaya ulaşmanın; sağlıklı gıda üreticisi ile işbirliği yapmaktan, biyolojik çeşitliliği desteklemekten, temizlik malzemesinden enerji kullanımına kadar toprağı&suyu&havayı kirletemeyen tüketim alışkanlıklarını geliştirmekle doğrudan ilişkili olduğunun bilincinde türetici ve üreticilerden oluşuyor. Topluluğa katılan tüketiciler, zaman içerisinde, üretimin bütün aşamaları hakkında bilgilenen, gerektiğinde üreticiye maddi-manevi destek veren, topluluk içinde iyi niyetli, adil ve ahlaklı bir ilişkiler ağının parçası olan türeticilere evriliyor. Whatsapp üzerinden haberleşen topluluk üyeleri, her hafta yayınlanan ürün listeleri üzerinden sipariş veriyor. Üreticilerle türeticiler, belirlenen dağıtım gününde biraraya gelerek hem gıda hem de bilgi, deneyim paylaşımında bulunuyor.
    Instagram: @gedizekolojitoplulugu
  • Güzel Gıda Topluluğu (GGT)
    İzmir’in Güzelbahçe ilçesinde faaliyet gösteren Topluluk, Mayıs 2020’te kuruldu. Zehirsiz, doğayla uyumlu üretim yapan küçük üreticileri destekleyen Toplulukta, bu üretcilerle sağlıklı gıda talep eden tüketiciler aracısız ve güven esasına dayalı olarak bir araya geliyor. GGT, düzenli olarak 15 bir Güzelbahçe Kapalı Pazaryeri’nde buluşmalar düzenliyor. Hem ürün dağıtımı yapılıyor hem de topluluk üyeleri paylaşımlarda bulunuyor.
    Instagram: @guzelgidatoplulugu
  • Homeros Gıda Topluluğu
    emrahozgun@gmail.com
  • Kumkurdu Anaokulu Gıda Topluluğu
    Bir tasarım bilimi olan permakültür, dünyayı gözetmek, insanı gözetmek ve adil paylaşım olmak üzere üç
    temel etik ilkeden bahseder. Permakültürün ekolojik ve sosyal dönüşümde sahip olduğu radikal gücü
    sağlayan şey bu üç etiğin bütünleştirilmiş varlığıdır. Kumkurdu'nun her faaliyeti bu üç etik ilke odakta
    bulundurularak oluşturulmaktadır. Kumkurdu’nda beslenme kültürü bu üç etiğin ikincisi olan ‘dünyayı
    gözetmek’ ilkesine dayandırılarak oluşturulmuştur.
    Ne yediğimizi biliyor muyuz? Gıdamız nereden geliyor, kim üretiyor, nasıl üretiliyor? Kumkurdu Gıda
    Topluluğu, bu soruları yalnız başına değil, birlikte sormak için bir araya gelen ailelerin oluşturduğu bir
    dayanışma topluluğudur. Amacımız; iyi, temiz ve adil gıdaya doğrudan erişirken, doğayı ve emeği
    gözeten üreticilerle güçlü ilişkiler kurmaktır.
    Kumkurdu Gıda Topluluğu’na dair tüm planlamalar ve dağıtım gönüllü ailelerden oluşan bir topluluk
    tarafından yapılır. Dağıtım iki haftada bir okul saatleri içinde gerçekleştirilirken çocukların da bu sürecin
    doğal katılımcısı olması sağlanır. Gıda üzerinden kurulan bu bağın, sadece sofralarımızı değil; ekonomik,
    ekolojik ve topluluk ilişkilerimizi de dönüştürme gücüne sahip olacağına inanıyoruz.
    İletişim için: info@kumkurduanaokulu.com
  • Originn Gıda Topluluğu
    Yeni nesil bir çalışma ortamı, buluşma noktası ve etkinlik alanı olmasının yanı sıra agroekolojik ürün üreticilerinin ürünlerini işyerindeki alıcılarıyla buluşturan bir gıda topluluğu.
    Originn Coworking www.originn.com.tr
    Instagram: @originn
  • Seferihisar Gıda Topluluğu
    Seferihisar Gıda Topluluğu üyeleri hikâyelerini şöyle anlatıyor:
    “Soframıza gelen gıdanın hikâyesinin market rafında başlamadığını biliyorduk… Ama “Burası Seferihisar, bir yanımız bağ bahçe, öbür yanımız köylü pazarı; gıdanın yolu belli” diyorduk. Kendimizi avutmuşuz. Meğer işler o kadar basit değilmiş. Biz de dedik ki: Madem hikâye karıştı, o zaman baştan yazalım. Öyle bir şey yapalım ki; sağlıklı beslenme lüks olmasın; soframızdaki gıda temiz olsun, adil olsun…
    Üreticiyi tanıyacağımız, “Bu domates gerçekten domates mi?” diye sormayacağımız, güvenle alışveriş yapacağımız bir ilişki olsun… “Zehirsiz ve doğal üretmek istiyorum ama ya satamazsam, onca emeğe yazık değil mi?” diyen çiftçiye destek olsun… Herkes kendi başının çaresine bakmasın, birbirimize çare olalım. Birlikteyken hem daha kolay hem daha güzel olsun… Öyle de olsun böyle de olsun derken, baktık yapılmışı varmış. Gıda topluluğu diye bir şey… Öğrendik, tanıştık, dinledik, kafamıza yattı veee… Seferihisar Gıda Topluluğunu kurduk, o kocaman gıda toplulukları ağında bir ilmek de biz olduk. Her 15 günde bir salı akşamı Seferi Keçi Kültürevi’nde buluşuyoruz.
    Kapımız iyiliğe, dayanışmaya ve iyi sebzeye her zaman açık.
    İnstagramdan takip edebilir, iletişim kurabilirsiniz:
    instagram/seferihisar_gida_toplulugu
MERSİN
MUĞLA
SAKARYA
  • Sakarya Küçük Üretici Dayanışma Ağı (SAKÜDA)
    WhatsApp: (0507) 561 01 43

Dünyadan Bazı TDT ve KOS Örnekleri

ABD
BREZİLYA
FRANSA
HİNDİSTAN
JAPONYA
YENİ ZELANDA